{"id":1095,"date":"2026-04-18T16:36:12","date_gmt":"2026-04-18T12:36:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.azculture.az\/?page_id=1095"},"modified":"2026-04-18T18:37:59","modified_gmt":"2026-04-18T14:37:59","slug":"sculpture","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/sculpture\/","title":{"rendered":"Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q"},"content":{"rendered":"<h4>Az\u0259rbaycanda heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259ti<\/h4>\n<p>Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q Az\u0259rbaycan inc\u0259s\u0259n\u0259tinin \u0259n q\u0259dim v\u0259 d\u0259rin k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu s\u0259n\u0259t n\u00f6v\u00fc xalq\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, dini inanclar\u0131n\u0131, estetik z\u00f6vq\u00fcn\u00fc v\u0259 tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259d\u0259ni irsdir. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 tap\u0131lan q\u0259dim da\u015f heyk\u0259ll\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259l\u0259r v\u0259 relyefl\u0259r bu s\u0259n\u0259tin minillikl\u0259r boyu inki\u015faf etdiyini s\u00fcbut edir.<\/p>\n<h5>Q\u0259dim d\u00f6vr v\u0259 da\u015f heyk\u0259ll\u0259r<\/h5>\n<div id=\"attachment_1100\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1100\" class=\"size-medium wp-image-1100\" src=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/das-qoc-300x200.jpg\" alt=\"da\u015f q\u043e\u00e7 fiquru\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/das-qoc-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/das-qoc-768x513.jpg 768w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/das-qoc-810x541.jpg 810w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/das-qoc.jpg 944w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-1100\" class=\"wp-caption-text\">da\u015f q\u043e\u00e7 fiquru<\/p><\/div>\n<p>Az\u0259rbaycan heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilkin n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0259n da\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f heyk\u0259ll\u0259r v\u0259 abid\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259msil olunur. Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r insan, heyvan v\u0259 simvolik fiqurlar \u015f\u0259klind\u0259 haz\u0131rlanaraq q\u0259dim insanlar\u0131n inanclar\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzini \u0259ks etdirirdi.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr da\u015f heyk\u0259ll\u0259rin tarixi eram\u0131z\u0131n ilk \u0259srl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 onlar \u0259sas\u0259n q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259l\u0259r kimi istifad\u0259 olunurdu. Bu heyk\u0259ll\u0259r t\u0259kc\u0259 b\u0259dii deyil, h\u0259m d\u0259 dini v\u0259 ideoloji m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r, g\u00fcc, q\u0259hr\u0259manl\u0131q v\u0259 qoruyuculuq simvolu kimi q\u0259bul edilirdi.<\/p>\n<p>Zoomorf (heyvan fiqurlar\u0131) v\u0259 antropomorf (insan fiqurlar\u0131) t\u0259svirl\u0259r Az\u0259rbaycan heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131\u011f\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 qo\u00e7 v\u0259 at fiqurlar\u0131 q\u0259dim inanclarla ba\u011fl\u0131 olaraq g\u00fcc v\u0259 qoruyuculuq r\u0259mzi kimi istifad\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<h5>Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 inki\u015faf<\/h5>\n<div id=\"attachment_1101\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1101\" class=\"size-medium wp-image-1101\" src=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/X_century_gravestone_in_Ichery_sheher-300x200.jpg\" alt=\"\u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n S\u0259nduq\u0259\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/X_century_gravestone_in_Ichery_sheher-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/X_century_gravestone_in_Ichery_sheher-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/X_century_gravestone_in_Ichery_sheher.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-1101\" class=\"wp-caption-text\">\u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n S\u0259nduq\u0259<\/p><\/div>\n<p>Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 z\u0259ngin formalar alm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 q\u0259bir\u00fcst\u00fc da\u015flar \u00fcz\u0259rind\u0259 ornamentl\u0259r, yaz\u0131lar v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259hn\u0259l\u0259r t\u0259svir olunma\u011fa ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 XV\u2013XVIII \u0259srl\u0259rd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f sanduq\u0259 tipli q\u0259bir abid\u0259l\u0259ri y\u00fcks\u0259k b\u0259dii s\u0259viyy\u0259si il\u0259 se\u00e7ilir. Bu abid\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat s\u0259hn\u0259l\u0259ri, dini motivl\u0259r v\u0259 kalliqrafik yaz\u0131lar \u0259ks etdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130slam m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fsa da, bu s\u0259n\u0259t tamamil\u0259 yox olmam\u0131\u015f, daha \u00e7ox dekorativ v\u0259 simvolik formalarla inki\u015faf etmi\u015fdir.<\/p>\n<h5>XX \u0259srd\u0259 heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q m\u0259kt\u0259binin formala\u015fmas\u0131<\/h5>\n<div id=\"attachment_1102\" style=\"width: 199px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1102\" class=\"size-medium wp-image-1102\" src=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nizami-heykel-189x300.jpg\" alt=\"Nizami G\u0259nc\u0259vinin heyk\u0259li \u2014 heyk\u0259ltara\u015f Fuad \u018fbd\u00fcr\u0259hmanov\" width=\"189\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nizami-heykel-189x300.jpg 189w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Nizami-heykel.jpg 250w\" sizes=\"auto, (max-width: 189px) 100vw, 189px\" \/><p id=\"caption-attachment-1102\" class=\"wp-caption-text\">Nizami G\u0259nc\u0259vinin heyk\u0259li \u2014 heyk\u0259ltara\u015f Fuad \u018fbd\u00fcr\u0259hmanov<\/p><\/div>\n<p>XX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycanda heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259ti yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoymu\u015fdur. Bu d\u00f6vrd\u0259 pe\u015f\u0259kar inc\u0259s\u0259n\u0259t m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 xarici t\u0259cr\u00fcb\u0259nin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 milli heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q m\u0259kt\u0259bi formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sah\u0259d\u0259 F\u00fcad \u018fbd\u00fcrr\u0259hmanov Az\u0259rbaycan heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri hesab olunur. Onun yaratd\u0131\u011f\u0131 monumental \u0259s\u0259rl\u0259r milli q\u0259hr\u0259manlar\u0131 v\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda \u00d6m\u0259r Eldarov v\u0259 Tokay M\u0259mm\u0259dov kimi s\u0259n\u0259tkarlar Az\u0259rbaycan heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q m\u0259kt\u0259binin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015flar. Onlar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259ri b\u0259dii ifad\u0259 g\u00fcc\u00fc v\u0259 psixoloji d\u0259rinliyi il\u0259 se\u00e7ilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_1104\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1104\" class=\"wp-image-1104 size-medium\" src=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/huseynzade-300x225.jpg\" alt=\"heyk\u0259ltara\u015f Fuad \u018fbd\u00fcrr\u0259hmanovun i\u015fl\u0259rind\u0259n biri partizan Mehdi H\u00fcseynzad\u0259nin heyk\u0259li\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/huseynzade-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/huseynzade-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.azculture.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/huseynzade.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-1104\" class=\"wp-caption-text\">heyk\u0259ltara\u015f Fuad \u018fbd\u00fcrr\u0259hmanovun i\u015fl\u0259rind\u0259n biri partizan Mehdi H\u00fcseynzad\u0259nin heyk\u0259li<\/p><\/div>\n<h5>Monumental heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q<\/h5>\n<p>Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259tinin \u0259n m\u00fch\u00fcm sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri monumental abid\u0259l\u0259rdir. Bu abid\u0259l\u0259r \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitinin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f v\u0259 milli tarixd\u0259 iz qoymu\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bak\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f heyk\u0259ll\u0259r yaln\u0131z estetik deyil, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirici funksiyaya malikdir. Onlar c\u0259miyy\u0259t\u0259 tarixi yadda\u015f\u0131 xat\u0131rlad\u0131r v\u0259 milli kimliyi g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<h5><\/h5>\n<h5><\/h5>\n<h5>M\u00fcasir heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q<\/h5>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha s\u0259rb\u0259st v\u0259 eksperimental istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf edir. M\u00fcasir heyk\u0259lt\u0259ra\u015flar yaln\u0131z klassik materiallarla deyil, h\u0259m d\u0259 \u015f\u00fc\u015f\u0259, metal, plastik v\u0259 dig\u0259r innovativ materiallarla i\u015fl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q yaln\u0131z realist t\u0259svirl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, abstrakt v\u0259 konseptual formalar da geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu is\u0259 s\u0259n\u0259tin ifad\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirir.<\/p>\n<h5>Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u0259d\u0259ni rolu<\/h5>\n<p>Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259ti xalq\u0131n tarixini, yadda\u015f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259ni kimliyini qoruyan m\u00fch\u00fcm vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Abid\u0259l\u0259r v\u0259 heyk\u0259ll\u0259r vasit\u0259sil\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 hadis\u0259l\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu s\u0259n\u0259t h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitinin formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, estetik g\u00f6z\u0259llik yarad\u0131r v\u0259 insanlar\u0131n m\u0259d\u0259ni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini inki\u015faf etdirir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259ti q\u0259dim k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik olmaqla yana\u015f\u0131, bu g\u00fcn d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan dinamik bir sah\u0259dir. Q\u0259dim da\u015f abid\u0259l\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq m\u00fcasir konseptual \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r uzanan bu yol milli m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin z\u0259nginliyini n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p>Bu s\u0259n\u0259tin qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan inc\u0259s\u0259n\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q xalq\u0131n tarixini da\u015fda v\u0259 metallarda \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdir\u0259n canl\u0131 bir yadda\u015fd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259ti Heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q Az\u0259rbaycan inc\u0259s\u0259n\u0259tinin \u0259n q\u0259dim v\u0259 d\u0259rin k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik sah\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bu s\u0259n\u0259t n\u00f6v\u00fc xalq\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, dini inanclar\u0131n\u0131, estetik z\u00f6vq\u00fcn\u00fc v\u0259 tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259d\u0259ni irsdir. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 tap\u0131lan q\u0259dim da\u015f heyk\u0259ll\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259l\u0259r v\u0259 relyefl\u0259r bu s\u0259n\u0259tin minillikl\u0259r boyu inki\u015faf etdiyini s\u00fcbut edir. Q\u0259dim d\u00f6vr v\u0259 da\u015f heyk\u0259ll\u0259r Az\u0259rbaycan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-no-title.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1095","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1095"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1105,"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1095\/revisions\/1105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.azculture.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}